Wiele badań wymaga pobrania próbki materiału w określony sposób, by zachować jej odpowiednią jakość i uzyskać miarodajne wyniki. Takie powinna być także pobieranie próbek wody do badań laboratoryjnych, dzięki czemu można z powodzeniem ją zbadać i dowiedzieć się czegoś więcej na temat jej właściwości. Jak zatem przebiega prawidłowe pobieranie próbek wody i czym jest między innymi analiza mikrobiologiczna? Dowiedz się więcej na ten temat, a wówczas monitoring jakości wody nie będzie miał przed Tobą tajemnic.
Normy i wymagania prawne w pobieraniu próbek wody
Obecnie kwestia tego, jak pobrać wodę do badania jest regulowana prawnie. Ma to na celu zapewnienie odpowiedniej jakości badanego materiału, a co za tym idzie, także otrzymanie wiarygodnego wyniku, który można z powodzeniem wykorzystać do dalszego działania. W trakcie przygotowywania płynu należy zatem postępować zgodnie z oficjalnymi instrukcjami, w innym razie nie będą one ważne i nie zostaną przyjęte do badania. Same zaś testy powinny zostać przeprowadzone przez instytucje państwowe zgodnie ze współczesnymi regulacjami. Nieprawidłowości w tym obszarze ujawnia audyt pobierania próbek.
Wymagania dotyczące jakości wody
Warto zauważyć, że jakość wody, a także wymagania, które jej dotyczą, zależą przede wszystkim od jej przeznaczenia. Te najbardziej rygorystyczne dotyczą oczywiście wody pitnej. Nowoczesna analiza wody pitnej pozwala na określenie, czy jest ona zdatna do spożycia. Wymagania zaś obejmują między innymi brak mikroorganizmów chorobotwórczych, przykładowo takich jak bakterie z grupy coli, brak smaku i zapachu, składniki mineralne na odpowiednich poziomach, prawidłowy odczyn pH, mętność oraz twardość akceptowane przez konsumentów.
Gdzie najlepiej szukać informacji na temat stanu wody? Kontrola jakości wody to zadanie, przed którym stoją oczywiście wodociągi. Są one zobowiązane do sprawdzania stanu wody i dostarczania do gospodarstw domowych i innego rodzaju obiektów odpowiedniego płynu, który wyróżnia się właściwymi parametrami. Informacji dostarczają także stacje sanitarno-epidemiologiczne, które także zajmują się zagadnieniami tego typu.
Rodzaje próbek wody i ich zastosowanie
Warto wspomnieć też o tym, że nie ma czegoś takiego, jak uniwersalna próbka wody do badania. Można bowiem wskazać ich różne rodzaje. Wyróżnia się takie próbki jak:
- próbki do badań fizykochemicznych – pozwalają na ocenę składu mineralnego, odczynu, przewodności, zawartości metali, a także wykrywają obecność zanieczyszczeń chemicznych.
- próbki do badań mikrobiologicznych – pozwalają na wykrywanie mikroorganizmów chorobotwórczych, którymi są przykładowo bakterie coli czy enterokoki.
- próbki do badań pełnych (monitoringowych) – to połączenie, w którym pojawia się analiza fizykochemiczna i badania mikrobiologiczne.
Jak widać, wodę można sprawdzać pod rozmaitymi względami, a każdy z nich oznacza przygotowanie próbki w określony sposób, o czym należy pamiętać w trakcie jej pobierania.
Próbka pierwotna, ogólna i laboratoryjna
W przypadku takiego zagadnienia jak badanie wody należy się zapoznać też z takimi pojęciami jak:
- próbka pierwotna – w ten sposób określa się materiał, który został pobrany w jednym punkcie partii. Sama zaś partia to identyfikowalna ilość materiału, którą dostarczono w tym samym czasie i uznano urzędowo.
- próbka ogólna – zwana też zbiorczą, obejmuje wszystkie dostarczone próbki pierwotne z danej partii.
- próbka laboratoryjna – jest otrzymywana poprzez uśrednienie i zmniejszenie próbki ogólnej w celu przekazania jej do ustalonego programu badań laboratoryjnych.
W ten sposób można zrozumieć, jak przedstawia się trzyetapowy proces zbierania i przekazywania próbek do dalszej analizy.
Zastosowanie próbek w analizach fizykochemicznych i mikrobiologicznych
Tak pobrane próbki następnie kieruje się do różnego rodzaju analiz. Badania fizykochemiczne pozwalają ustalić rozmaite parametry wody, takie właśnie jak jej odczyn, zawartość metali oraz składników mineralnych, twardość czy mętność. Z kolei badania mikrobiologiczne dostarczają informacji na temat tego, czy spożywanie danego płynu nie niesie ze sobą zagrożeń dla zdrowia oraz życia. W wodzie nie mogą się bowiem znajdować żadne mikroorganizmy chorobotwórcze, które po przedostaniu się do organizmu mogłyby wyrządzić olbrzymie szkody.
Miejsca i punkty poboru próbek wody
Obecnie miejsca poboru próbek są także regulowane prawnie i należy się stosować do obowiązujących reguł. Zazwyczaj zaleca się pobieranie próbki przykładowo prosto z kranu zgodnie z przygotowanymi instrukcjami. Zdobywanie materiału bezpośrednio ze źródła wykazuje się największą skutecznością, jeśli chce się uzyskać miarodajny wynik.
Technika pobrania próbek wody
Instrukcja pobierania próbek wody, jaką techniką należy to zrobić. Konieczne jest zachowanie ostrożności, w przeciwnym razie może dojść do zanieczyszczenia płynu i sfałszowania uzyskanego wyniku. Należy najpierw oczyścić kran poprzez przepuszczenie przez niego wody przez około dwie minuty, ważne jest też zdezynfekowanie jego ujścia. Dopiero potem można przystąpić do zbierania wody. Kran powinien być czysty, bez widocznych śladów rdzy czy innych zanieczyszczeń, powinno się także zdjąć z niego wszystkie sitka czy perlatory.
Pobieranie próbek wody do badań mikrobiologicznych i fizykochemicznych
Zdobywanie materiału do badań mikrobiologicznych i fizykochemicznych potrafi być wymagające i konieczne jest odpowiednie przygotowanie się do działania. Należy zatem oczyścić wybrane źródło wody, a także zaopatrzyć się w takie akcesoria jak butelka do próbek. Konieczne jest także zapoznanie się z oficjalną instrukcją.
Specjalne pojemniki i butelki do próbek
Jeśli chcesz poznać jakość wody pitnej, konieczne będzie badanie i analiza wody. W tym celu uszykuj przede wszystkim butelki sterylne, które następnie wypełnij pod sam korek. Jest to konieczne, by do badanego materiału nie dostały się zewnętrzne zanieczyszczenia. Niekiedy wykorzystuje się sklepowe butelki po czystej wodzie.
Kolejność pobierania próbek
W przypadku pobierania próbek wody należy zachować określoną kolejność. Najpierw przygotowuje się materiał do badań fizykochemicznych, a potem do analizy mikrobiologicznej, dzięki czemu nie dochodzi do zanieczyszczenia poszczególnych partii.
Przechowywanie i transport próbek wody
Wodę transportuje się do badań w sterylnych butelkach szklanych lub plastikowych. Przechowuje się je w temperaturze niższej od tej, jaką miały w chwili pobierania. Najlepiej zatem wieźć je w zamkniętym pojemniku z wkładami chłodzącymi. Należy oddać je do laboratorium w dniu pobrania.
Najczęstsze błędy przy pobieraniu próbek wody
Niekiedy zasady pobierania próbek wody do badań laboratoryjnych nie wystarczają i pojawiają się wówczas popularne błędy przy pobieraniu próbek. To między innymi niewłaściwe przygotowanie punktu poboru lub pojemników do przechowywania materiału, jego nieprawidłowy transport czy obecność powietrza w napełnionych pojemnikach. Błędów można uniknąć poprzez staranne stosowanie się do instrukcji.